[Rośliny od A do Z]  [Materiał nauczania]  [Ciekawe strony]  [Kontakt

 

Strona Główna
Rośliny jednoroczne
Rośliny dwuletnie
Byliny niezimujące
Byliny cebulowe
Byliny zimujące
Drzewa liściaste
Krzewy liściaste
Drzewa iglaste
Krzewy iglaste
Rośliny doniczkowe
Rośliny szklarniowe
Bibliografia

 



Rośliny jednoroczne to grupa roślin monokarpicznych czyli kwitnących i owocujących jeden raz w swoim życiu i ginących po wydaniu nasion. W naszych ogrodach siejemy je lub sadzimy ich rozsadę co roku i tworzymy tzw. kwietniki sezonowe (zdobiące ogród tylko jeden sezon). Większość roślin jednorocznych uprawianych w Polsce to rośliny obcego pochodzenia, albo uszlachetnione formy (odmiany ogrodowe) dziko rosnących w Polsce gatunków (np. chaber bławatek). Mają wszechstronne zastosowanie i wymagania uzależnione od pochodzenia.


wysiewane wprost do gruntu                galeria zdjęć                           opisy                          uprawa                

produkowane z rozsady                        galeria zdjęć                           opisy                          uprawa


 

Rośliny wysiewane wprost do gruntu

Calendula officinalis - nagietek lekarski

Centaurea cyanus - chaber bławatek

Centaurea moschata - chaber piżmowy

Clarkia elegans - klarkia wytworna

Convolvulus tricolor - powój trójbarwny

Cosmos bipinnatus - kosmos podwójnie pierzasty

Cosmos sulphureus - kosmos siarkowy (k. żółty)

Dimorphotheca sinuata - dimorfoteka zatokowa

Eschscholtzia californica - maczek kalifornijski (eszolcja)

Godetia grandiflora - godecja wielkokwiatowa

Helianthus annuus - słonecznik roczny

Helipterum roseum - suchlin różowy

Iberis amara - ubiorek gorzki

Iberis umbellata - ubiorek baldaszkowaty

Ipomoea purpurea - wilec purpurowy

Kochia scoparia - mietelnik żakula

Lathyrus odoratus - groszek pachnący

Lobularia maritima - smagliczka nadmorska

Lupinus hybridus - łubin ogrodowy

Matthiola bicornis - lewkonia dwurożna (maciejka)

Nigella damascena - czarnuszka damasceńska

Papaver somniferum - mak lekarski

Phaseolus coccineus - fasola wielkokwiatowa

Reseda odorata - rezeda wonna

Tropaeolum majus - nasturcja większa

Rośliny produkowane z rozsady

Ageratum houstonianum - żeniszek meksykański

Amaranthus caudatus - szarłat zwisły

Amaranthus paniculatus - szarłat wiechowaty

Ammobium alatum - złociszek oskrzydlony

Antirrhinum majus - wyżlin większy, lwia paszcza

Begonia semperflorens - begonia stale kwitnąca

Callistephus chinensis - aster chiński

Celosia argentea - celozja pierzasta

Chrysanthemum carinatum - złocień trójbarwny

Cobaea scandens - kobea pnąca

Dianthus caryophyllus - goździk ogrodowy

Gazania splendens - gazania lśniąca

Helichrysum bracteatum - kocanki ogrodowe

Impatiens balsamina - niecierpek balsamina

Lobelia erinus - lobelia przylądkowa

Matthiola incana - lewkonia letnia

Nicotiana alata - tytoń oskrzydlony

Petunia hybrida - petunia ogrodowa

Portulaca grandiflora - portulaka wielkokwiatowa

Ricinus communis - rącznik pospolity

Salvia splendens - szałwia błyszcząca

Sanvitalia procumbens - sanwitalia płożąca

Tagetes erecta - aksamitka wyniosła

Tagetes patula - aksamitka rozpierzchła

Tagetes teniufolia - aksamitka wąskolistna

Thunbergia alata - tunbergia oskrzydlona

Verbena hybrida - werbena ogrodowa

Zinnia elegans - cynia wytworna

 


 

Rośliny jednoroczne wysiewane do gruntu

 


Calendula officinalis - nagietek lekarski

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: 20-70 cm

Pędy i liście: Pędy sztywne, szorstkie, lepkie, owłosione, liście lancetowane i też owłosione.

Kwiaty: Pomarańczowe lub żółte koszyczki, pojedyncze, półpełne lub pełne, w zależności od odmiany. Kwitnienie aż do pierwszych mrozów.

Nasiona: Dość duże, jasnobrązowe, zagięte niełupki, pokryte ostrymi wyrostkami (130-170 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba żyzna. Nie lubi mokrego i deszczowego lata - łatwo jest wtedy porażany przez mączniaka i słabiej kwitnie.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty, roślina lecznicza, stosowany też jako przyprawa. Wytwarza dużą liczbę gęstych korzeni, dzięki czemu poprawia strukturę gleby (ceniony nawóz zielony). Ponadto odstrasza pasożytnicze nicieni. W związku z tym jest doskonałym przedplonem pod warzywa.

Uprawa: Wysiew do gruntu od IV do VI, można też wysiewać na jesieni. Siewki należy przerwać.

 


Centaurea cyanus - chaber bławatek

Pochodzenie: Europa (także gatunek rodzimy)

Wysokość: 30-80 cm

Pędy i liście: Pędy kanciaste, wzniesione, silnie rozgałęzione, owłosione. Liście lancetowate, bardzo liczne, też owłosione.

Kwiaty: Niebieskie koszyczki osadzone na wierzchołkach pędów (tylko kwiaty rurkowe).

Nasiona: beżowe, podłużne, zaopatrzone w aparat lotny (250 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba lekka, uboga (nie znosi gleb ciężkich).

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty, pospolity chwast polny.

Uprawa: Wysiew do gruntu na początku IV (lub jesienią).

 


Centaurea moschata - chaber piżmowy

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: do 80 cm

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, sztywne, liście pierzaste, długoogonkowe, szorstkie.

Kwiaty: Kwiatostany (koszyczki) osadzone pojedynczo na długich pędach kwiatostanowych, pachnące, białe, niebieskie, żółte lub czerwone.

Nasiona: Jasno brązowe niełupki, podobne do nasion chabra bławatka (250-300 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba przeciętna, ale nie ciężka i zlewna. Podczas suszy wymaga podlewania.

Zastosowanie: Na rabaty oraz na kwiat cięty

Uprawa: Wysiew do gruntu w III-IV (można też we IX - wtedy zakwitają już w V)

 


Clarkia elegans - klarkia wytworna (dzierotka)

Pochodzenie: Ameryka Południowa, Kalifornia

Wysokość: do 80 cm

Pędy i liście: Pokrój wzniesiony. Pędy bardzo charakterystycznie zabarwione na czerwono, rozgałęzione tylko od dołu. Liście jajowate, ząbkowane, niebieskawe.

Kwiaty: Wyrastają w kątach liści, osadzone wzdłuż górnej części łodygi, mogą być różowe, fioletowe, białe, łososiowe, najczęściej pełne. Kwiaty wyglądają tak, jakby były zrobione z bibułki. Owocem jest torebka.

Nasiona: Drobne, brązowe (3000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, przewiewne. Ma małe wymagania glebowe, choć nie lubi gleb bardzo wilgotnych i zupełnie suchych i jałowych.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty (najpierw wstawiamy do wody z korzeniami na 3-4 godziny).

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV (można też wysiewać w III do zimnego inspektu). Można też wysiewać klarkię jesienią. Dobrze znosi przesadzanie.

 


Cosmos bipinnatus - kosmos podwójnie pierzasty, onętek

Pochodzenie: Meksyk

Wysokość: do 120 cm

Pędy i liście: Pędy wzniesione, rozgałęzione. Liście pierzaste, podobne do koperku (podwójnie pierzastosieczne), jasnozielone.

Kwiaty: Duże koszyczki - kwiaty języczkowe różowe, białe, fioletowe, czerwone, zebrane w jednym okółku, kwiaty rurkowate żółte. Kwitnienie długie i obfite.

Nasiona: Ciemnobrązowe, wydłużone niełupki (200-250 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba średnio żyzna. Gatunek ciepłolubny, wrażliwy na przymrozki.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty. Ze względu na znaczną wysokość może stanowić piękną osłonę.

Uprawa: Wysiew do gruntu w końcu IV.

 


Cosmos sulphureus - kosmos żółty (kosmos siarkowy)

Pochodzenie: Meksyk, Brazylia.

Wysokość: do 90 cm

Pędy i liście: Pędy silnie rozgałęzione. Liście podwójnie pierzaste, nieco szersze niż u Cosmos bipinnatus.

Kwiaty: Mniejsze niż u Cosmos bipinnatus, ale bardzo liczne, pomarańczowe lub żółte. Kwiaty rurkowate stosunkowo długie i lekko wystające

Nasiona: Podobne do nasion Cosmos bipinnatus, bardziej wydłużone (250 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe i osłonięte. Gleba średnio żyzna. Gatunek ciepłolubny.

Zastosowanie: Rabaty, grupy ogrodowe.

Uprawa: Wysiew do gruntu pod koniec IV.

 


Convolvulus tricolor - powój trójbarwny

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego.

Wysokość: do 50 cm

Pędy i liście: Pędy są silnie rozgałęzione od dołu, stąd roślina rozrasta się wszerz (nawet do 70 cm), a nie na wysokość. Liście lancetowate do łopatkowatych, siedzące. Pędy i liście delikatnie owłosione.

Kwiaty: Lejkowate, osadzone pojedynczo w kątach liści na długich szypułkach. Kwiaty trójbarwne, często z białą lub żółtą gardzielą, fioletowe, różowe, niebieskie. Kwiaty otwarte są tylko w dzień i podczas słonecznej pogody, wieczorem i w dni pochmurne zamykają się spiralnie. Owocem jest torebka

Nasiona: Dość duże, brązowe, prawie okrągłe.(100 sztuk/1g)

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba przeciętna, najlepiej nie kwaśna, średnio wilgotna i dość żyzna.

Zastosowanie: Do okrywania niskich ogrodzeń, do obsadzania skrzynek balkonowych, na rabaty.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV/V. Po wzejściu siewki przerywamy.

UWAGA!!! Gatunek ten jest często mylony z wilcem - patrz różnice

 


Dimorphotheca sinuata - dimorfoteka zatokowa, złotokwiat

Pochodzenie: Afryka Południowa

Wysokość: do 40 cm

Pędy i liście: Pędy pokładające się od dołu, wyżej wzniesione i rozgałęzione. Liście lancetowate, mięsiste, kruche, zatokowo wcinane.

Kwiaty: Podobne nieco do kwiatów gerbery - są stosunkowo duże, najczęściej pomarańczowe, rzadziej białe, łososiowe, różowe, żółte, . Koszyczki otwierają się tylko w dni słoneczne i tylko od rana do popołudnia.

Nasiona: Okrągłe, płaskie, jasnobrązowe niełupki (600 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba lekka, przepuszczalna, ciepła. Nie znosi nadmiaru wody w glebie oraz wilgotnych deszczowych lat.

Zastosowanie: Rabaty, ogródki skalne, pojemniki, rzadko stosowana jako kwiat cięty.

Uprawa: Wysiew do gruntu na przełomie IV i V. Siewki po wzejściu przerywa się.

 


Delphinium ajacis - ostróżka ogrodowa

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: do 100cm

Pędy i liście: Pędy prawie nierozgałęzione, wzniesione. Liście dłoniaste

Kwiaty: Tworzą groniaste kwiatostany na szczycie pędu. Kwiaty z charakterystyczną ostrogą, najczęściej fioletowe, niebieskie, białe lub czerwone.

Nasiona:

Wymagania: Stanowisko słoneczne, choć znosi półcień. Gleba żyzna, gliniasto-piaszczysta. Nie lubi być przesadzana.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty,

Uprawa: Wysiew do gruntu w III-IV  lub jesienią (wtedy rośliny są silniejsze i ładniej kwitną).

 


Eschscholtzia californica - maczek kalifornijski (eszolcja, pozłotka)

Pochodzenie: Kalifornia

Wysokość: do 40 cm

Pędy i liście: Łodyga wzniesiona, rozgałęziona, liście pierzaste - całość w odcieniu niebieskawym, ozdobna także gdy roślina nie kwitnie. Wytwarza silny korzeń palowy (nieco podobny z wyglądu i barwy do korzenia marchwi).

Kwiaty: Podobne do maków, ale drobniejsze, 4-płatkowe, osadzone pojedynczo na łodygach, najczęściej żółte, pomarańczowe, rzadziej różowe, czerwone czy białe, błyszczące. Kwiaty otwierają się tylko w dni słoneczne. Są nietrwałe, ale ciągłe zawiązywanie nowych kwiatów czyni tę cechę niezauważalną. Kwitnienie rozciąga się aż do pierwszych mrozów. Owocem jest torebka.

Nasiona: Drobne, brązowe, prawie kuliste (400-700 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko koniecznie mocno słoneczne, gleba lekka, przepuszczalna, wapienna.

Zastosowanie: Rabaty, ogródki skalne, roślina okrywowa. Nie nadaje się natomiast na kwiat cięty, gdyż kwiaty są bardzo nietrwałe.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV (lub we IX - wtedy kwitnie już w V). Po wzejściu należy siewki przerwać.

 


Godetia grandiflora - godecja wielkokwiatowa (azalia letnia, marszawa)

Pochodzenie: Kalifornia

Wysokość: do 40 cm

Pędy i liście: Łodyga rozgałęziona, lekko owłosiona, gęsto ulistniona. Liście owalne, krótkoogonkowe.

Kwiaty: Bardzo duże, 4-płatkowe, barwy różowej, czerwonej, kremowej, białej, zebrane w szczytowe grona wyrastające w górnej części łodygi z kątów liści. Owocem jest torebka.

Nasiona: Drobne, brązowe (1500-3500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i osłonięte, gleba żyzna i ciepła, próchniczna, niezbyt wilgotna ale i nie przesuszona. W czasie suszy wymaga podlewania, a w lata obfitujące w intensywne upały łatwo wypada. Słabo kwitnie nadmiernie nawożona azotem.

Zastosowanie: Rabaty, ogrody skalne, kwiat cięty.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV (można też produkować rozsadę w ciepłym inspekcie).

 


Helianthus annuus - słonecznik zwyczajny

Pochodzenie: Ameryka Północna

Wysokość: do 300 cm, niektóre odmiany dorastają zaledwie do 20-40 cm.

Pędy i liście: Łodygi wzniesione, proste, bardzo słabo rozgałęzione. Liście duże, sercowate. Pędy i liście szorstko owłosione i lepkie. Wytwarza głęboki korzeń palowy.

Kwiaty: Kwiaty zebrane w bardzo duże koszyczki kwiatowe, kwiaty języczkowate najczęściej żółte lub ceglaste, koszyczki mogą być pojedyncze, półpełne lub pełne. Kwiaty są miododajne. Kwiaty słonecznika mają specyficzną właściwość - "podróżują " przez cały dzień w kierunku słońca, a po zachodzie zwracają się znów ku wschodowi. zjawisko to nazywa się heliotropizmem.

Nasiona: Podłużne, szarobrązowe niełupki (20-50sztuk/1g)

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe, gleba żyzna, zasobna, z małą ilością wapnia. Ze względu na swoją budowę (głęboki korzeń, owłosiona łodyga i liście) jest bardzo odporny na okresowe susze. Dobrze też znosi krótkotrwałe przymrozki, nawet do -4oC. Ze względu na dużą masę zieleni ma duże wymagania pokarmowe, wymaga nawożenia nawozem wieloskładnikowym raz na tydzień.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty (niezbyt trwałe w wazonie), osłony (odmiany wysokie), roślina doniczkowa (odmiany karłowe). Słonecznik jest też cenną rośliną użytkową - jego nasiona zawierają 45% tłuszczu i 40% białka, liczne witaminy i kwasy organiczne - dlatego produkty słonecznika są wykorzystywane w przemyśle spożywczym i kosmetycznym.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV-V, punktowo lub gniazdowo (po 3-5 nasion w jedno miejsce) co 15-18 cm. Po wzejściu pozostawia się jedną, najsilniejszą roślinę.

 


Helipterum roseum - suchlin różowy (suchołuska)

Pochodzenie: Australia

Wysokość: do 50 cm

Pędy i liście: Pędy delikatne, cienkie, proste, nierozgałęzione, liście drobne wąskie.

Kwiaty: Koszyczki osadzone pojedynczo na wierzchołku pędu. Ozdobne są zewnętrzne listki okrywy koszyczka, które są suche i najczęściej różowe, rzadziej białe, szeleszczące i "słomiaste". Kwiaty rurkowate są żółte. Koszyczki mogą być pojedyncze, półpełne i pełne. Kwiaty otwarte są przy słonecznej pogodzie.

Nasiona: puszyste niełupki (400 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe. Gleba lekka, przepuszczalna, bezwapienna.

Zastosowanie: Suche bukiety i kompozycje, rabaty, kwiat cięty,

Uprawa: Wysiew do gruntu w końcu IV lub w III/IV do ciepłego inspektu).

 


Iberis amara - ubiorek gorzki

Pochodzenie: Europa Południowa i Azja Mniejsza

Wysokość: do 30 cm

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, liście równowąskie, lancetowate.

Kwiaty: Drobne 4-płatkowe, najczęściej białe, zebrane w gęste baldachy, pachnące. Owocem jest łuszczynka.

Nasiona: Płaskie, brązowe (400-500 sztuk/1g)

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba przeciętna, nie może być jednak bardzo jałowa i sucha, wapienna.

Zastosowanie: Rabaty, ogródki skalne, murki kwiatowe, do obsadzania skrzynek balkonowych, na obwódki.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV lub jesienią (IX-X). Po wzejściu siewki należy przerwać. Po kwitnieniu kwiatostany należy przyciąć, to wtedy zakwitną powtórnie w VIII.

 


Iberis umbellata - ubiorek okółkowy, ubiorek tarczowy 

Jest gatunkiem podobnym do ubiorka gorzkiego, ma podobne pochodzenie, wymagania i zastosowanie. Jest jednak bardziej rozgałęziony i mniej zwarty niż ubiorek gorzki, jego kwiaty są najczęściej fioletowe, rzadziej białe, nie pachną i są zebrane w szerokie, płaskie baldachogrona.

 

 

 

 

 

 


Ipomoea purpurea - wilec purpurowy

Pochodzenie: Ameryka Południowa i Środkowa

Wysokość: do 300 cm

Pędy i liście: Pędy są rozgałęzione od dołu, lekko owłosione, cienkie, wiotkie i bardzo mocne - mają zdolność owijania się wokół podpory - jest to gatunek pnący.  Liście są sercowate, gładkie i błyszczące.

Kwiaty: Lejkowate, duże, osadzone po 2-4 na długich szypułkach w kątach liści, barwy purpurowej, różowej, białej, niebieskiej, białej. Kwiaty otwierają się w dni pochmurne, a także wieczorem, a zamykają w dni słoneczne ok. godz.10. Owocem jest torebka.

Nasiona: Dość duże, brązowe, stożkowate (35-50 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba żyzna, zasobna (duża masa zieleni!), średnio wilgotna, zasobna w wapń.

Zastosowanie: Okrywanie ogrodzeń, pergoli, balkonów. Dekoracyjne są zarówno kwiaty, jak i duże, ciemnozielone liście.

Uprawa: Wysiew gniazdowo (po 2-3 nasiona) do gruntu pod koniec IV. Można też przyspieszyć uprawę wilca wysiewając nasiona w III/IV w szklarni lub inspekcie (wysadzanie do gruntu w V).

UWAGA!!! Gatunek ten jest często mylony z powojem - patrz różnice

 


Kochia scoparia - mietelnik żakula, cyprysik letni

Pochodzenie: Europa Południowa oraz Azja Środkowa

Wysokość: do 100 cm

Pędy i liście: Łodyga silnie rozgałęziona od samego dołu, tworzy zwarte, piramidalne "krzaczki", co upodabnia roślinę do cyprysika. Liście bardzo wąskie, igiełkowate (ale miękkie w dotyku), jasnozielone. Liście i łodyga pokryte są srebrnymi włoskami. Odmiana trichophylla ma liście zabarwiające się jesienią na czerwono.

Kwiaty: Niepozorne, drobne i nie stanowiące elementu dekoracyjnego (co jest rzadkie u roślin jednorocznych), czerwono zielone zebrane w kłębiki osadzone pojedynczo w kątach liści (patrz zdjęcie obok).

Nasiona: Jasnobrązowe, kanciaste orzeszki (patrz zdjęcie) (1000sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, choć znosi półcień. Gleba dość żyzna i wilgotna.

Zastosowanie: Niskie żywopłoty (doskonale znosi strzyżenie), osłony, pojedynczo lub grupami na rabatach. Może stanowić jednoroczną imitację iglaków w ogródkach skalnych. Po wyschnięciu i wyrwaniu z ziemi doskonale może służyć jako delikatna miotełka (stąd nazwa mietelnik).

Uprawa: Wysiew do gruntu na początku V . Po wzejściu siewki przerywamy. Można też wysiewać kochię w III-IV do inspektu. Daje łatwo samosiew.

 


Lathyrus odoratus - groszek pachnący

Pochodzenie: Sycylia

Wysokość: do 250 cm

Pędy i liście: Łodyga wiotka, oskrzydlona, owijająca się wokół podpór. Liście złożone z dwóch listków zakończonych wąsami, lekko owłosione.

Kwiaty: Duże, pastelowe, bardzo pachnące, zebrane w grona po 4-9 na długich szypułkach wyrastających z kątów liści. Kwiat składa się z 5 płatków: żagielka, dwóch skrzydełek i łódeczki. Owocem jest strąk.

Nasiona: Kuliste, brązowe (12-14 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba wapienna, żyzna, dobrze uprawiona, dość wilgotna, nawieziona kompostem. Nie znosi świeżego obornika. Wymaga nawożenia pogłównego. W czasie suszy wymaga podlewania.

Zastosowanie: Przede wszystkim jako kwiat cięty (trwały po ścięciu), cenna roślina pachnąca oraz pnąca. Doskonale nadaje się do uprawy szklarniowej na kwiat cięty już w III-IV.

Uprawa: Wysiew do gruntu gniazdowo (po 3-4) w III/IV. Groszek dość szybko przekwita (okres kwitnienia trwa ok. 3 tygodni), dlatego warto wysiewać go partiami co 2-3 tygodnie aż do VI. Ważnym zabiegiem jest obsypanie ok. 15-centymetrowych siewek ziemią, a także uszczykiwanie ich ponad liśćmi w celu lepszego rozkrzewienia. W okresie wegetacji wymaga regularnego podlewania i nawożenia. Aby przedłużyć kwitnienie można też usuwać przekwitłe kwiatostany.

 


Lobularia maritima - smagliczka nadmorska (lobularia nadmorska)

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: 10-40 cm (w zależności od odmiany).

Pędy i liście: Pokrój zwarty, krzaczkowaty. Pędy są rozgałęzione, dość obficie ulistnione. Liście lancetowate. Pędy i liście są lekko owłosione.

Kwiaty: Zebrane w groniaste kwiatostany, drobne, białe, różowe, fioletowe, pachnące i miododajne. Owocem jest łuszczynka.

Nasiona: Typowe dla roślin z rodziny Brassicaceae - drobne i płaskie, jasnobrązowe (3500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba przeciętna, lepsza uboższa i niezbyt wilgotna, dobrze zdrenowana, wapienna. Gatunek bardzo niewymagający.

Zastosowanie: Rabaty, obwódki, kobierce, ogrody skalne, murki kwiatowe. Doskonale nadaje się do obsiewania brzegów pojemników (pięknie się zwiesza).

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV. Po wzejściu warto rośliny przerwać. Przycięcie roślin po pierwszym kwitnieniu powoduje, że  kwitną one ponownie pod koniec lata. Smagliczki nie należy zbyt mocno nawozić, ponieważ wtedy słabo kwitnie, jedyne zasilanie powinno nastąpić po przycięciu.

 


Lupinus x hybridus - łubin ogrodowy

Pochodzenie: Mieszaniec gatunków rosnących dziko w Ameryce Północnej.

Wysokość: do 70-150cm.

Pędy i liście: Pokrój wzniesiony, pędy sztywne, wyprostowane. Liście dłoniasto złożone. Roślina wytwarza bardzo głęboki palowy system korzeniowy.

Kwiaty: Różnobarwne, zebrane w pokaźne sztywne grona. Owocem jest strąk.

Nasiona: Duże, owalne, nakrapiane (10-50 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleby najlepiej piaszczyste. Łubiny nie znoszą przesadzania (korzeń palowy)

Zastosowanie: Rabaty, rzadziej kwiat cięty (nietrwałe). Można go też stosować  do tworzenia grup naturalistycznych.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV/V punktowo po 2-3 nasiona. 

 


Matthiola bicornis - lewkonia dwurożna (maciejka)

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: do 30-40cm.

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, od dołu płożące, wyżej wzniesione. Liście lancetowate, drobne, pokryte lekko kutnerem, szarozielone.

Kwiaty: Niepozorne, czteropłatkowe, fioletowe, zebrane w rzadkie grona, otwierają się wieczorem i wydają wtedy piękny zapach (główna ozdoba tej rośliny!)

Nasiona: Drobne, ciemnobrązowe (1600-2000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub półcienste, gleba przeciętna, najlepiej piaszczysto-gliniasta.

Zastosowanie: Rabaty (miejsca niezbyt widoczne), do obsiewania tarasów, altan (ze względu na miły wieczorny zapach)

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV, potem sukcesywnie warto dosiewać rośliny co 2-3 tygodnie, 3-4 razy (wtedy roślina pachnie całe lato). Po wzejściu siewki przerywamy).

 


Nigella damascena - czarnuszka damasceńska (damascenka)

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego

Wysokość: do 50 cm

Pędy i liście: Pędy i liście są jasnozielone. Pędy są  wzniesione, rozgałęzione, gęsto ulistnione. Liście pierzaste, bardzo delikatne, będące dużą ozdobą rośliny.

Kwiaty: Najczęściej niebieskie, rzadziej różowe i białe, osadzone na wierzchołku pędu kwiatostanowego, otoczone charakterystycznym "kołnierzem" postrzępionych liści podsadkowych. Owocem jest mieszek przypominający makówkę (patrz zdjęcie obok), doskonały do suchych bukietów.

Nasiona: Niewielkie, lekko kanciaste, intensywnie czarne (stąd nazwa)(450-600 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba przeciętna.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty (kwiaty długo utrzymują świeżość w wazonie), owoce są doskonałe na suche bukiety.

Uprawa: Wysiew do gruntu w III-IV.

 


Papaver somniferum - mak lekarski

Pochodzenie: Dokładne pochodzenie nie jest znane ze względu na długą historię uprawy jako rośliny użytkowej.

Wysokość: do 90-140cm

Pędy i liście: Pędy wzniesione, rozgałęzione, puste w środku, z woskowym niebieskawym nalotem, gęsto ulistnione od dołu. Pędy wydzielają po zranieniu mleczny sok. Liście jajowate, ząbkowane. Wytwarza silny korzeń palowy.

Kwiaty: Duże, osadzone pojedynczo na długich pędach kwiatostanowych, pojedyncze, półpełne lub pełne, bardzo nietrwałe. Kwiaty mogą być białe, różowe, czerwone, fioletowe, nie ma natomiast barwy żółtej i niebieskiej.

Nasiona: Niebieskawe, białe, beżowe, brązowe (w zależności od barwy kwiatów) okrągłe, niewielkie ("mak")(3000-4000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba żyzna, piaszczysto-gliniasta, przepuszczalna, wapienna, ciepła. Nie znosi długich opadów (mączniak rzekomy). Mak nie znosi przesadzania (ze względu na nierozgałęziony korzeń palowy). Jest odporny na niskie temperatury.

Zastosowanie: Przede wszystkim na rabaty, ścięty w fazie pąka nadaje się do wazonu. Ścięty koniec należy opalić nad płomieniem aby zapobiec wyciekowi soku mlecznego i przedłużyć trwałość.

Uprawa: Wysiew do gruntu w III-IV (lub jesienią). Po wzejściu siewki przerywamy.

 


Phaseolus coccineus - fasola wielokwiatowa

Pochodzenie: Ameryka Południowa (tropiki)

Wysokość: do 400 cm

Pędy i liście: Pędy nie rozkrzewiające się, silne, owijające się wokół podpory (pnącze), liście duże, sercowate. Gatunek silnie i szybko rosnący.

Kwiaty: Czerwone lub biało czerwone, podobne w budowie do kwiatów groszku pachnącego (ta sama rodzina Fabaceae), zebrane w groniasty kwiatostan. Owocem jest długi strąk.

Nasiona: Podobne do fasoli jadalnej, najczęściej z marmurkowym rysunkiem, jadalne (1-2 sztuki/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe (roślina wybitnie ciepłolubna!). Ma stosunkowo małe wymagania glebowe, ale najbardziej odpowiada jej gleba żyzna i przepuszczalna. W czasie suszy wymaga podlewania. Cierpi z powodu majowych przymrozków.

Zastosowanie: Roślina do okrywania wysokich płotów, altan, pergoli, do tworzenia osłona na balkonach i tarasach.

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV/V, najlepiej gniazdowo po 3-5 nasion wokół podpory. W razie przewidywanych przymrozków trzeba młode siewki zabezpieczyć.

 


Reseda odorata - rezeda wonna

Pochodzenie: Europa Południowa i Afryka Północna.

Wysokość: do 40 cm.

Pędy i liście: Pędy wzniesione, rozgałęzione, liście drobne, jasnozielone, gęsto osadzone. Cała roślina jest dość niepozorna.

Kwiaty: Niepozorne, drobne, zebrane w szczytowe gęste grona. Kwiaty niezbyt piękne, o zielonkawych płatkach i drobnych czerwonawych pręcikach. Rezeda jest "ozdobna" przede wszystkim z zapachu.

Nasiona: Nerkowate, szarozielone (800-1000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub lekki półcień. Na stanowisku zacienionym roślina wyciąga się, słabiej kwitnie a kwiaty są mniej pachnące. Gleba żyzna, próchniczna, wapienna.

Zastosowanie: Rabaty, skrzynki balkonowe, obrzeża altan, tarasów, ławeczek, można ją też ścinać do wazonu (długo utrzymuje świeżość). Uprawiana jest przede wszystkim dla niepowtarzalnego zapachu.

Uprawa: Wysiew do gruntu w III-V co 2-3 tygodnie. Wymaga dokładnego przerywania. Nie znosi przesadzania.

 


Tropaeolum majus - nasturcja większa

Pochodzenie: Ameryka Południowa - tam jest byliną (rośliną wieloletnią).

Wysokość: W zależności od odmiany - od 20 cm dla odmian o pokroju kulistym do 300 cm - odmiany pnące i płożące.

Pędy i liście: Soczyste, gładkie, kruche, bardzo często pnące. Liście okrągłe, wgłębione w środku, osadzone na długim ogonku. Liście są gęste i stanowią poza kwiatami element dekoracyjny nasturcji.

Kwiaty: Osadzone pojedynczo w kątach liści na szypułkach. pięciopłatkowe, niesymetryczne. Płatki zebrane są od spodu w charakterystyczną ostrogę . Barwa najczęściej pomarańczowa lub żółta, rzadziej ceglasta. Płatki kwiatów mają ostry smak przypominający rzeżuchę i są często używane do przyprawiania potraw.

Nasiona: Duże pomarszczone, jasno brązowe orzeszki, wykorzystywane w kuchni (8-20 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne do półcienistego, ciepłe. Gleba dość żyzna, próchniczna, najlepiej gliniasto-piaszczysta. Nie lubi zbyt wilgotnej i zbyt przenawożonej gleby, z na stanowiskach zacienionych słabiej kwitnie. Nasturcja jest uwielbiana przez mszyce, szczególnie w suche lata. Nie gardzą nią również pchełki ziemne i gąsienice motyli.

Zastosowanie: Odmiany niskie są wykorzystywane na rabatach, jako kwiat cięty, a także do obsadzania skrzynek balkonowych. Wysokie odmiany są doskonałe jako roślina pnąca na altanach i płotach oraz zwisająca z pojemników. Zastosowanie także w kuchni - zarówno płatki kwiatów jak i nasiona (w occie przypominają w smaku kapary)

Uprawa: Wysiew punktowo po 2-3 nasiona do gruntu w V/VI (po majowych przymrozkach).

 


Xeranthemum annuum - suchokwiat roczny

Pochodzenie: Europa Południowa

Wysokość: 40-60cm

Pędy i liście: Pędy wzniesione, rozgałęzione, liście lancetowate, lekko biało owłosione.

Kwiaty: Koszyczki osadzone w suchych, szeleszczących ("słomiastych") okrywach. Jest to najozdobniejsza część kwiatostanu. Barwy najczęściej fioletowe, czerwono fioletowe, różowe i białe. Szczególnie piękne są odmiany pełne (więcej okółków listków okrywy)

Nasiona: Niewielkie zielonkawe niełupki z aparatem lotnym (600-700 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, suche, gleba przepuszczalna.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty, a przede wszystkim suche bukiety. Kwiatostany ścina się zaraz po rozwinięciu koszyczków. Dla zachowania barwy kwiatostany zanurza się w roztworze kwasu solnego lub azotowego (10%).

Uprawa: Wysiew do gruntu w IV-V lub wysadzanie rozsady wyprodukowanej w ciepłym inspekcie. Można też wysiewać suchokwiat jesienią i zimować pod przykryciem ze stroiszu.

 


 

Rośliny jednoroczne produkowane z rozsady

 


 

Ageratum houstonianum - żeniszek meksykański

Pochodzenie: Ameryka Południowa (Meksyk), gdzie jest byliną.

Wysokość: 10 -70 cm

Pędy i liście: Roślina o krzaczastym pokroju i gęsto ulistnionych pędach. Liście sercowate, karbowane, owłosione przez co są szorstkie w dotyku.

Kwiaty: Niebieskie, fioletowe, białe lub różowe, zebrane w koszyczki zebrane w baldachogrona. Kwitnienie w VII-X.

Nasiona: Owocem są podłużne brązowe niełupki ( 6000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i cieple, gleba dość żyzna

Zastosowanie: Żeniszek należy do podstawowego wyboru roślin kwietnikowych, obwódkowych oraz do obsadzania pojemników. Doskonale prezentuje się w zestawieniach z roślinami kwitnącymi na żółto i pomarańczowo.

Uprawa: Wysiew nasion w II-IV w szklarni w temperaturze 18-20 C. Siewki pikujemy, a następnie doniczkujemy. Aby rośliny dobrze rozkrzewiały się warto je uszczknąć. Wysadzamy do gruntu w połowie V. Można też sadzonkować rośliny przechowane przez zimę w chłodnych i widnych pomieszczeniach (produkcja taka jest mało opłacalna).

 


Amaranthus caudatus - szarłat zwisły, lisi ogon

Pochodzenie: Azja Środkowa i Afryka.

Wysokość: 60-100cm

Pędy i liście: Pędy ciemnoczerwone, rozgałęzione, gęsto ulistnione, liście w kształcie rombu

Kwiaty: Drobne zebrane w długie, zwisające, amarantowe kłosowate kwiatostany ("lisie ogony"). Kwitnienie w VII-IX.

Nasiona: Drobne, jasnobrązowe, z ciemniejszą obwódką (1500-2000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba dość żyzna

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty, suche bukiety

Uprawa: Wysiew do półciepłego inspektu w III/IV (kiełkowanie w temp. ok. 20oC) lub bezpośrednio do gruntu na początku V. Sadzenie na miejsce stałe w końcu V w rozstawie 40cm x 50cm.

 


Amaranthus paniculatus - szarłat wiechowaty

Pochodzenie: Prawdopodobnie Indie Wschodnie.

Wysokość: 40-150cm

Pędy i liście: Pędy często czerwono zabarwione, silnie rozgałęzione, gęsto ulistnione, liście duże, w kształcie rombu.

Kwiaty: Ciemnoczerwone, zebrane na wierzchołkach w gęste wzniesione kłosy.

Nasiona: Czarne, kuliste, mocno błyszczące (1500-2000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba próchniczna, wapienna. W czasie suszy wymaga podlewania.

Zastosowanie: Rabaty, kwiat cięty, suche bukiety.

Uprawa: patrz - Amaranthus caudatus.

 

 


Ammobium alatum - złociszek oskrzydlony (wiekuistka)

Pochodzenie: Australia, gdzie jest byliną.

Wysokość: Do 50 cm

Pędy i liście: Liście przy ziemi  tworzące rozetę są duże i jajowate, natomiast liście na pędach są wąskie rzadko osadzone. Pędy spłaszczone, oskrzydlone, mocno rozgałęzione, sztywne.

Kwiaty: Na wierzchołkach pędów, kwiatostany złożone wyłącznie z żółtych kwiatów rurkowych, które są otoczone białymi suchymi i szeleszczącymi okrywami. Kwitnienie przedłużymy, jeżeli będziemy systematycznie ścinać kwiaty.

Nasiona:  Kształt pałeczkowaty, ciemnobrązowe, z bardzo małym białym aparatem lotnym (1500-2500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba przepuszczalna, zasobna, może być nawet sucha.

Zastosowanie: Uprawiany przede wszystkim na suche bukiety i kompozycje. Należy ścinać kwiaty w momencie gdy okrywy całkowicie osłaniają żółte kwiaty rurkowe (ścięte później czernieją). Nadaje się też na rabaty, na miejsca słoneczne i suche.

Uprawa: Wysiew nasion na początku IV do skrzynek, kiełkowanie w temp. ok. 15oC, a wysadzanie do gruntu pod koniec V. Rozstawa sadzenia 20cm x 30cm. Można też  wysiewać nasiona bezpośrednio do gruntu na początku V.

 


Antirrhinum majus - wyżlin większy (lwia paszcza, lwi pyszczek)

Pochodzenie: Południowa Europa i Afryka Północna (tam jest byliną).

Wysokość: Od 15 nawet do 80 cm (w zależności od odmiany).

Pędy i liście: Pędy lekko zdrewniałe, od dołu rozgałęzione, lekko owłosione. Liście lancetowate, gładkie, błyszczące, ciemnozielone.

Kwiaty: Grzbieciste, na krótkich łodyżkach, zebrane w grona. Barwy kwiatów bardzo różne, jedno lub dwubarwne, pastelowe. Kwitnienie od VI do jesieni.

Nasiona: Drobne, okrągłe, brunatne (5000-8000 sztuk/1 g), zebrane w owocach typu torebka.

Wymagania: Gleby żyzna piaszczysto-gliniaste, przepuszczalne, stanowisko słoneczne i ciepłe. Jest to gatunek odporny na wiosenne przymrozki.

Zastosowanie: Przede wszystkim na kwiat cięty, ponadto na kwietniki, obwódki oraz do obsadzania pojemników (szczególnie odmiany karłowe),

Uprawa: Wysiew nasion w III w szklarni lub ciepłego inspektu (temp. ok. 20oC). Nasion nie przykrywamy podłożem, ponieważ są bardzo drobne. Siewki pojawiają się po ok. 14 dniach. Siewki pikujemy. Dobrze jest uszczykiwać wierzchołki przepikowanych roślin w celu rozkrzewienia. Na miejsce stałe sadzimy na przełomie IV i V w rozstawie 25-30x30-40 cm (w zależności od odmiany). Można też wysiewać nasiona bezpośrednio do gruntu w IV. 

 


Begonia semperflorens - begonia stale kwitnąca

Pochodzenie: Brazylia, gdzie jest byliną.

Wysokość: Do 50 cm, najczęściej uprawiane odmiany niższe do 25 cm.

Pędy i liście: Pędy mięsiste, soczyste, obficie ulistnione. Liście asymetryczne (ukośne, stąd inna nazwa wszystkich begonii - ukośnica), mięsiste, często czerwono zabarwione, błyszczące.

Kwiaty: Kwiaty rozdzielnopłciowe, drobne, zebrane w nieduże baldachy. Żeńskie są 5-płatkowe, a męskie 4-płatkowe. Kwiaty mają barwy białe, różowe, czerwone, kwitną bardzo długo, nawet do X.

Nasiona: Bardzo drobne, okrągłe, brązowe (60 tys. - 90 tys. sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub półcieniste. Gleba próchniczna, najlepiej z domieszką ziemi liściowej, luźna, umiarkowanie lecz stale wilgotna, o odczynie lekko kwaśnym. Szczególnie wrażliwe są siewki i małe pikówki - wymagają wysokich temperatur (ok. 20oC) oraz są bardzo wrażliwe na nadmiar wilgoci (nie wolno moczyć liści), bardzo łatwo atakowane są przez grzyby wywołujące zgorzel siewek.

Zastosowanie: Doskonała roślina na kwietniki dywanowe, obwódki, do pojemników, do uzupełniania barwnych nasadzeń (szczególnie z kwiatami o barwie niebieskiej i żółtej), na cmentarze.

Uprawa: Begonia stale kwitnąca jest rośliną jednoroczną o najdłuższym okresie rozwoju, dlatego aby uzyskać kwitnące rośliny, należy rozpocząć uprawę już w XII/I. Nasiona wysiewamy do skrzynek, do przepuszczalnego podłoża, a ponieważ nasiona są bardzo drobne i wymagają światła do kiełkowania, to nie przykrywamy ich, a tylko lekko wgniatamy w ziemię. Aby nasiona nie przeschły, pojemniki z wysiewami przykrywamy szybą, którą co najmniej raz dziennie podnosimy w celu przewietrzenia. W czasie kiełkowania utrzymujemy temperaturę ok. 20-25oC !!! Siewki są bardzo drobne, wolno rosną i wymagają dwu- lub trzykrotnego pikowania (pierwsze za pomocą specjalnych widełek, bo siewka jest zbyt mała by ją chwycić palcami). Ponieważ rozsada jest bardzo wrażliwa na niskie temperatury, wysadza się ją na miejsce stałe dopiero na przełomie V i VI. Rozstawa w zależności od przeznaczenia - na kwietnikach dywanowych gęściej - 15cm x 30cm, a na rabatach - 20cm x 40cm.

 


Callistephus chinensis - aster chiński

Pochodzenie: Chiny i Japonia

Wysokość: 25 - 100 cm

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, gęsto ulistnione. Liście jajowate, ząbkowane lub wcinane.

Kwiaty: Koszyczki typowe dla rodziny astrowatych. Kwiaty języczkowate mają barwy białe, różowe, fioletowe, czerwone, żółte, a kwiaty rurkowate są żółte. Kwitnienie od VII do IX-X, wyróżniamy odmiany wczesne, średniowczesne i późne. W zależności od ilości kwiatów rurkowych i języczkowych wyróżniamy następujące grupy odmian uprawnych:

 

1. astry języczkowe (Liguliformes) - w koszyczku występują głównie kwiaty języczkowe

  • pojedyncze (Simplices)- koszyczki o jednym lub dwóch okółkach kwiatów języczkowych, kwiaty rurkowe dobrze widoczne

  • półpełne (Semipleni) - koszyczki z kilkoma okółkami kwiatów języczkowych, kwiaty rurkowe dobrze widoczne

  • pełne (Pleni) - koszyczki wypełnione kwiatami języczkowymi, całkowicie osłaniającymi kwiaty rurkowe. W zależności od kształtu i ułożenia kwiatów języczkowych wyróżniamy następujące podgrupy odmianowe:

    • dachówkowate - kwiaty języczkowe ułożone dachówkowato

    • łyżeczkowate - kwiaty języczkowe długie, u nasady zwinięte

    • igiełkowe - kwiaty języczkowe bardzo silnie skręcone w cienkie igiełki

    • pomponowe - kwiaty języczkowe bardzo krótkie, tworzące kuliste kwiatostany

    • chryzantemowe - kwiaty języczkowe długie, szerokie, wstęgowato skręcone

    • peoniowe - kwiaty języczkowe długie i szerokie, wywijają się do środka, tworząc półkolisty kulisty kwiatostan

2. astry rurkowe (Tubiformes) - w koszyczku występują przede wszystkim silnie rozwinięte kwiaty rurkowe

  • rurkowe - koszyczki złożone wyłącznie z kwiatów rurkowych

  • koronowe - kwiaty rurkowe silnie wydłużone wypełniające środek koszyczka, otoczone dłuższymi kwiatami języczkowymi w 1-2 okółkach

  • poduszkowate - kwiaty rurkowe i języczkowe krótkie, prawie tej samej długości tworzące kuliste kwiatostany

Nasiona: Podłużne, jasnobeżowe (400-500sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleba żyzna, próchniczna, lekko zasadowa, zasobna w składniki pokarmowe i dostatecznie wilgotna. Wymagają systematycznego nawożenia i nawadniania w razie suszy. W wilgotne zimne lata często choruje na mączniaka prawdziwego.

Zastosowanie: Odmiany wysokie - doskonałe na kwiat cięty, niższe - na kwietniki, rabaty, do pojemników.

Uprawa: Wysiew nasion w III do półciepłego inspektu (kiełkowanie w temp. ok. 15-20oC). lub bezpośrednio do gruntu w połowie IV. Zarówno nasiona jak i podłoże powinny być zabezpieczone fungicydem, ponieważ siewki są bardzo podatne na zgorzel siewek, fuzariozę i mączniaka prawdziwego. Wysadzanie rozsady do gruntu w V, w rozstawie uzależnionej od odmiany - odmiany wysokie - 30cm x 35cm, a niskie - 20cm x 25cm.


Chrysanthemum carinatum - złocień trójbarwny

Pochodzenie: Północna Afryka

Wysokość: 40 - 60 cm

Pędy i liście: Pędy grube, rozgałęzione, gęsto ulistnione. Liście duże pierzastozłożone mięsiste szarozielone.

Kwiaty: Koszyczki osadzone pojedynczo na wierzchołkach pędów, duże, trójbarwne. Nasada kwiatów języczkowych żółta, brzegi białe, czerwone, pomarańczowe, różowe. Kwiaty rurkowe są zawsze ciemnopurpurowe. Kwiatostany najczęściej pojedyncze, rzadziej półpełne lub pełne.

Nasiona:  Spłaszczone, szarobrązowe (300-350 sztuk/1g).

Wymagania: Gleby lekkie, przepuszczalne, zasobne w składniki pokarmowe (choć na glebach zbyt zasobnych nadmiernie wyrasta i przewraca się).

Zastosowanie: Kwiat cięty, rabaty, kwietniki, do tworzenia większych grup w ogrodach naturalistycznych.

Uprawa: Wysiew w III-IV, nasiona kiełkują w temp. ok. 15oC, wysadzanie na miejsce stałe w połowie V w rozstawie 30cm x 35cm. Można też wysiewać nasiona jesienią do gruntu, a wiosną przerywać siewki.

 


Celosia argentea - celozja srebrzysta

Pochodzenie: Indie, gdzie jest byliną.

Wysokość: 20 - 100 cm w zależności od odmiany.

Pędy i liście: Pędy sztywne dość gęsto ulistnione. Liście duże, eliptyczne lub lancetowate, ciemnozielone, często z zabarwieniem antocyjanowym.

Kwiaty: Zbite w gęste kwiatostany o ognistych barwach (jaskrawy żółty, pomarańczowy, czerwony) widocznych z daleka i pięknie kontrastujących z zielenią liści. Uprawia się celozje należące do dwóch grup odmianowych, różniących się kształtem kwiatostanu:

- Cristata - celozja grzebieniasta (grzebionatka) - kwiaty zebrane w zbite, gęste, staśmione wiechy, wyglądające jak grzebień.

- Plumosa - celozja pierzasta - kwiaty zebrane w piramidalne, gęste wiechy wyglądające jak płonące świece.

Nasiona: Kuliste, czarne, błyszczące (1000 - 1500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne. Gleba ciepła, przepuszczalna, żyzna.

Zastosowanie: Kwietniki, ogrody skalne, pojemniki, roślina doniczkowa, kwiat cięty, suche bukiety.

Uprawa: Wysiew nasion w III w ciepłym inspekcie (temp. ok.20oC). Siewki pikujemy dwukrotnie. Rozsada powinna być doniczkowana, gdyż znacznie lepiej przyjmują się rośliny sadzone z bryłą ziemi. Rozsada jest wrażliwa na niskie temperatury dlatego sadzimy na miejsce stałe dopiero pod koniec V. Rozstawa sadzenia 25cm x 30cm.

 


Cobaea scandens - kobea pnąca

Pochodzenie: Meksyk, gdzie jest byliną.

Wysokość: Pnącze dorastające do 2 - 6 m

Pędy i liście: Pędy długie, gęsto ulistnione. Liście pierzastozłożone, zakończone wąsami czepnymi. Roślina wytwarza bardzo dużą masę zieleni i jest ozdobna nawet, gdy nie kwitnie. Liście nabierają fioletowego koloru, gdy utrzymuje się niska temperatura powietrza (szczególnie jesienią).

Kwiaty: Duże, kielichowate, osadzone na długich szypułkach, wyrastające pojedynczo z kątów liści. Barwa fioletowa lub biała (pąki i nie rozwinięte kwiaty zielonkawe). Kwiaty wyglądają jak filiżanki na spodeczkach (stąd angielska nazwa cup and saucer vine). Kwitnienie długie - nawet do pierwszych przymrozków. Czasami udaje się roślinie wytworzyć w naszych ogrodach owoce (zielone wielkości śliwki), z których można zebrać owoce.

Nasiona: Duże, brązowe, spłaszczone (15 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne (w miejscach zacienionych i w deszczowe lato roślina wolniej rośnie i słabiej kwitnie, wytwarza za to ogromną masę zielonych liści), ciepłe, zaciszne. Gleba gliniasta, próchniczna, dostatecznie wilgotna. Wymaga regularnego podlewania i zasilania. Po przymrozkach roślina zamiera, ale jeżeli mamy do dyspozycji chłodne jasne pomieszczenie (np. chłodną szklarnię), to możemy roślinę przetrzymać przez zimę, podobnie jak pelargonie. Wiosną należy wtedy roślinę mocno przyciąć w celu zmuszenia rośliny do wytworzenia nowych pędów.

Zastosowanie: Do pokrywania południowych ścian budynków (należy przygotować kratkę podporową), przy siatkach ogrodzeniowych, altanach, pergolach.

Uprawa: Wysiew nasion w II-III do szklarni o temp. 20oC. Na miejsce stałe wysadzamy rozsadę w drugiej połowie V. Odstępy sadzenia 40cm  - 60 cm. Gatunek można też rozmnażać przez sadzonki sporządzane w VIII lub zimą, z roślin przechowywanych w ciepłej szklarni.

 


Dianthus caryophyllus - goździk ogrodowy

Pochodzenie: Południowa Europa, gdzie jest byliną.

Wysokość: Do 60 cm.

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, kanciaste. Liście lancetowate, szarozielone, zrośnięte w nasadzie.

Kwiaty: Osadzone pojedynczo lub po kilka na szczycie pędów, różnobarwne, pastelowe, pachnące. Kwitnienie jednorazowe lub dwukrotne (zależnie od odmiany i rasy).

Nasiona: Brązowe, matowe (500 - 800 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne. Gleba wapienna, piaszczysto-gliniasta, próchniczna, dobrze uprawiona.

Zastosowanie: Do obsadzania rabat, kwietników, na obwódki i kwiat cięty. Od rasy Chabaud wywodzą się goździki szklarniowe, uprawiane przede wszystkim na kwiat cięty.

Uprawa: Wysiew wczesnowiosenny, na początku III w szklarni o temp. 20oC. Pikujemy dwukrotnie. Na miejsce stałe wysadzamy rozsadę z bryłą ziemi

na początku V w rozstawie 25cm x 30cm.

 


Gazania x splendens - gazania lśniąca (pawica lśniąca)

Pochodzenie:  Mieszaniec gatunków pochodzących z Afryki południowej.

Wysokość: 20 -30 cm.

Pędy i liście: Pędy skrócone, lekko pokładające się po powierzchni ziemi. Liście skupione w rozetę, łopatkowe, od góry ciemnozielone, od spodu białe, szorstkie.

Kwiaty: Koszyczki duże, osadzone pojedynczo na długich szypułkach, otwarte tylko w dni słoneczne. Kwiaty języczkowe długie, najczęściej zaostrzone, barwy białej, żółtej, pomarańczowej, czerwonej, z ciemną plamą u nasady. Kwiaty rurkowe żółte.

Nasiona:  Duże, białawe (200 - 250 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, suche, ciepłe i osłonięte. Gleba zwięzła, żyzna, przepuszczalna. Nie znosi zimnych, mokrych, zlewnych gleb.

Zastosowanie: do obsadzania rabat, kwietników, ogrodów skalnych, skarp, pojemników, na obwódki.

Uprawa: Wysiew nasion w III w szklarni lub ciepłym inspekcie, gdzie kiełkują w temp. 20oC. Na miejsce stałe wysadzamy w drugiej połowie V w rozstawie 25cm x 30cm.

 


Helichrysum bracteatum - kocanki ogrodowe

Pochodzenie: Australia, gdzie jest krótkowieczną byliną

Wysokość: 30 - 100 cm

Pędy i liście: Pędy sztywne, rozgałęzione. Liście lancetowate, całobrzegie.

Kwiaty: Kwiatostany osadzone na szczycie pędów pojedynczo lub po kilka sztuk. Kwiatostany składają się jedynie z żółtych kwiatów rurkowych, natomiast główną ozdobą są szeleszczące słomiaste listki okrywy koszyczka. Są one barwy żółtej, pomarańczowej, fioletowej, różowej, białej.

Nasiona: Pałeczkowate, jasnobrązowe (800 - 1200 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe i zaciszne. Gleba przepuszczalna, żyzna, nie podmokła. Gatunek ten nie znosi zimnych mokrych lat, łatwo wtedy porażany jest przez choroby grzybowe.

Zastosowanie: Przede wszystkim do suchych bukietów i kompozycji. Zbierać należy wtedy, gdy kwiaty rurkowe są całkowicie zasłonięte przez okrywy koszyczka.

Uprawa: Wysiew nasion w III/IV do półciepłego inspektu, gdzie nasiona kiełkują w temp. 20oC. Na miejsce stałe wysadzamy w połowie V w rozstawie 20cm x 30cm.

 


Impatiens balsamina - niecierpek Balsamina

Pochodzenie: Indie i Chiny.

Wysokość: Do 70 cm.

Pędy i liście: Pędy grube, wyprostowane, mięsiste, często czerwono nabiegłe. Liście lancetowate, piłkowane, zebrane w okółki.

Kwiaty: Osadzone pojedynczo w kątach liści na krótkich szypułkach, grzbieciste, białe, różowe, czerwone, fioletowe, rzadziej żółte. Kwitnienie jest bardzo długie, nawet do pierwszych przymrozków.

Nasiona: Szare, kuliste, wystrzeliwane po dojrzeniu na znaczną odległość (60 - 100 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub lekko zacienione, osłonięte. Gleba żyzna, dobrze uprawiona, umiarkowanie wilgotna, próchniczna, lekko kwaśna do obojętnej.

Zastosowanie: Do tworzenia grup ogrodowych, na rabaty, do pojemników. Niskie odmiany można stosować jako rośliny obwódkowe.

Uprawa: Wysiew nasion w II/III do szklarni lub ciepłego inspektu (kiełkowanie w temp. 20 - 25oC), a na miejsce stałe wysadzamy w połowie V w rozstawie 30cm x 40cm. Niecierpek można też rozmnażać z sadzonek pędowych wierzchołkowych sporządzanych zimą i ukorzenianych w temp. 20oC.

 


Lobelia erinus - lobelia przylądkowa (stroiczka)

Pochodzenie: Południowa Afryka, gdzie jest byliną

Wysokość: Do 15 cm.

Pędy i liście: Pędy delikatne, cienkie, gładkie, silnie rozgałęzione, gęsto ulistnione. Uprawiane są zarówno odmiany niskie, zwarte, krzaczaste, jak i zwisające, z długimi pędami. Liście drobne, ząbkowane.

Kwiaty: Drobne, grzbieciste, gęsto pokrywające całą roślinę. Kwiaty szafirowe, fioletowe, białe, purpurowe, często z kontrastowym oczkiem.  Po kwitnieniu i przycięciu rośliny zakwitną powtórnie.

Nasiona: Bardzo drobne, ciemnobrązowe (3500 - 5000 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub lekko zacienione. Gleba przepuszczalna, żyzna, średnio wilgotna. Na zbyt wilgotnej glebie stroiczka rośnie zbyt wybujale, traci swój pokrój i słabo kwitnie. W czasie suszy wymaga systematycznego podlewania.

Zastosowanie: Odmiany niskie, krzaczaste na kwietniki, obwódki, do ogrodów skalnych, odmiany zwisające pięknie wyglądają w pojemnikach w zestawieniu z roślinami żółto kwitnącymi.

Uprawa: Wysiew nasion w II/III w ciepłej szklarni. Nasion nie przykrywamy podłożem, a tylko lekko wgniatamy w podłoże. Kiełkują w temp. 20 - 25oC.  Siewki pikujemy dwukrotnie - za pierwszym razem kępkami. Na miejsce stałe wysadzamy w drugiej połowie V w rozstawie 20cm x 15cm.


Matthiola incana - lewkonia letnia

Pochodzenie: Basen Morza Śródziemnego i Wyspy Kanaryjskie, gdzie jest byliną

Wysokość: W zależności od odmiany - nawet do 100 cm.

Pędy i liście: Pędy mniej lub bardSiewki pikujemy dwukrotnie. ziej rozgałęzione (zależnie od odmiany), liście wydłużone, szarozielone, miękko owłosione.

Kwiaty: Zebrane w groniaste kwiatostany, pojedyncze, półpełne lub pełne, o pastelowych barwach, przyjemnie pachnące. Kwitnienie w VI-IX. Osobniki o kwiatach pełnych można selekcjonować już w fazie siewki, gdyż rośliny takie mają jasnozielone lub żółtawe liścienie (rośliny o kwiatach pojedynczych mają liścienie ciemnozielone).

Nasiona:  Dość duże, płaskie, brązowe zebrane w owocu typu łuszczyna (500-600 sztuk/1g).

Wymagania: Gleby żyzne, gliniaste, najlepiej wapienne, umiarkowanie wilgotne. Stanowisko słoneczne.

Zastosowanie: Przede wszystkim jako kwiat cięty (wyrwane z korzeniami i włożone tak na kilka godzin do wody przed ostatecznym przycięciem korzeni są świeże nawet do 10 dni). Ponadto doskonała do tworzenia grup ogrodowych oraz na letnie rabaty.

Uprawa: Wysiew nasion w II-III do pojemników w szklarni lub ciepłego inspektu (temperatura ok. 20oC). Kiełkowanie po ok. 10-14 dniach.  Siewki pikujemy, a następnie doniczkujemy. Siewki powinny być podlewane umiarkowanie, gdyż nadmiar wilgoci powoduje rozwój chorób grzybowych. Wysadzanie na miejsce stałe na początku V w rozstawie 10-30x15-40 cm (w zależności od odmiany). Wymaga regularnego podlewania i nawożenia. 


Nicotiana alata - tytoń oskrzydlony

Pochodzenie: Południowa Brazylia, gdzie jest byliną

Wysokość: 30 - 150 cm

Pędy i liście: Pędy wzniesione, silnie rozgałęzione. Liście siedzące, całobrzegie, łopatkowate liście. Wszystkie części rośliny są lepkie i owłosione. 

Kwiaty: Zebrane w szczytowe grona, z płatkami korony zrośniętymi w długą rurkę. Kwiaty mogą być białe, różowe, fioletowe, czerwone, żółte, są silnie pachnące - szczególnie wieczorem i w nocy (zapylane są przez ćmy)

Nasiona:  Bardzo drobne, kuliste, rudobrązowe (7 tys. - 10 tys. sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe. Gleba gliniasta, próchniczna, starannie uprawiona, lekko kwaśna lub obojętna. Źle kwitną w wilgotne chłodne lata.

Zastosowanie: Do tworzenia grup ogrodowych, odmiany wysokie jako osłony i tło dla niższych roślin. Odmiany niskie sadzi się na obwódki a także do pojemników. Ze względu na przyjemny wieczorny zapach obsadza się tytoniem miejsca wypoczynku (altany, ławki, okolice domów)

Uprawa: Wysiew nasion do półciepłego inspektu w III, temperatura kiełkowania wynosi ok. 20oC, a na miejsce stałe wysadzamy w połowie V w rozstawie 40cm x 60cm.


Petunia x hybrida - petunia ogrodowa

Pochodzenie: Mieszaniec gatunków dziko rosnących w Ameryce Południowej.

Wysokość: 20 - 80 cm (odmiany o zwisających pędach)

Pędy i liście: Pędy rozgałęzione, szorstko i lepko owłosione, gęsto ulistnione. Pędy są albo wzniesione, albo płożące lub zwisające, w zależności od odmiany. Liście jajowate, całobrzegie, również owłosione i nieprzyjemnie lepkie. 

Kwiaty: Kielichowate. o płatkach zrośniętych u nasady w rurkę, osadzone w kątach liści na krótkich szypułkach. Kwiaty o barwach w różnorodnych odcieniach różu i fioletu, także białe, łososiowe, pomarańczowe, często także dwubarwne i pachnące. Wielkość kwiatów i kształt płatków są cechą odmianową. Obecnie podstawowe grupy petunii dzieli się na:

  • Grandiflora - odmiany wielkokwiatowe, kwiaty duże, ale jest ich stosunkowo niewiele

  • Multiflora - odmiany wielokwiatowe, kwiaty drobniejsze, ale jest ich bardzo dużo na roślinie

  • Pendula - odmiany zwisające, do których należą znane serie odmianowe np. Surfinia, Cascadia, Ursynia

Nasiona:  Drobne, kuliste, jasnobrązowe (5 tys. - 10 tys. sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe, ale przewiewne. Gleba żyzna, przepuszczalna, piaszczysto-gliniasta, dobrze uprawiona, o odczynie lekko kwaśnym. W czasie upałów wymaga podlewania nawet dwa razy dziennie, jest też bardzo wrażliwa na niedobór składników pokarmowych, dlatego należy dokarmiać rośliny regularnie nawozami wieloskładnikowymi. Nie znosi deszczowych lat, gdyż owłosione liście łatwo gromadzą wodę i umożliwiają rozwój chorób grzybowych.

Zastosowanie: Jedna z najbardziej znanych i powszechnie stosowanych roślin sezonowych. Stosowana do obsadzania rabat, kwietników, pojemników (jedna z podstawowych roślin balkonowych).

Uprawa: Wysiew nasion w I-II, w ciepłej szklarni. Nasion nie przykrywamy podłożem, a tylko lekko wgniatamy w podłoże. Kiełkują w temp. 20 - 25oC.  Siewki pikujemy dwukrotnie. Na miejsce stałe wysadzamy w drugiej połowie V w rozstawie 20cm x 15cm lub 40cm x 40cm ( w zależności od odmiany)


Portulaca grandiflora - portulaka wielkokwiatowa

Pochodzenie: Argentyna i Brazylia

Wysokość: 10 - 15 cm

Pędy i liście: Pędy płożące się, mięsiste, o budowie sukulenta. Liście małe, wąskie, wałeczkowate, również o budowie sukulentowej.

Kwiaty: Duże, osadzone pojedynczo lub po kilka na wierzchołku pędów, o bardzo intensywnych barwach, odmiany mogą mieć kwiaty pojedyncze, półpełne lub pełne - te wyglądają jak małe różyczki. Kwiaty otwierają się tylko w słoneczne dni.

Nasiona: Bardzo drobne, szare, błyszczące, ślimakowato zwinięte (8 tys. - 10 tys. sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe i suche. Gleba lekka, średnio zasobna, przepuszczalna. Nie znosi zbyt wilgotnych, nieprzepuszczalnych gleb, łatwo jest wtedy atakowana przez choroby grzybowe. Lepiej znosi warunki długotrwałej suszy, niż opadów.

Zastosowanie: Ogrody skalne, murki kwiatowe, między płyty kamienne, na zbocza. Cenna roślina obwódkowa i pojemnikowa.

Uprawa: Wysiew nasion w III-IV do inspektu. Nasiona wklepuje się tylko lekko w podłoże i nie przykrywa się. Na miejsce stałe wysadza się rozsadę w V w rozstawie 20cm x 15 cm. Można także wysiewać nasiona wprost do gruntu w V (ale wtedy rośliny częściej zapadają na choroby grzybowe i słabiej kwitną).

 


Ricinus communis - rącznik pospolity

Pochodzenie: Afryka, gdzie jest drzewem.

Wysokość: Do 3 - 4 m, roślina wygląda jak nieduże drzewo.

Pędy i liście: Pędy grube, sztywne, słabo rozgałęzione, puste w środku. Liście długoogonkowe, ciemnozielone, błyszczące, bardzo duże, dłoniastozłożone. U odmian liście mogą mieć zabarwienie purpurowe, niebieskozielone lub zielonożółte.

Kwiaty: Drobne, rozdzielnopłciowe, zebrane w wiechy, bez znaczenia ozdobnego. Po kwitnieniu z kwiatu powstaje ozdobna kolczasta torebka, przypominające nieco miniaturową torebkę kasztanowca.

Nasiona:  Duże, owalne, marmurkowato zdobione (3 - 4 sztuki/1g). Z nasion uzyskuje się olej rycynowy, stosowany w medycynie, farbiarstwie i kosmetyce.

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe i zaciszne. Gleba żyzna, próchniczna, systematycznie nawożona i podlewana.

Zastosowanie: Roślina ozdobna przede wszystkim z pięknego ulistnienia i imponującego wzrostu, dlatego powinna być sadzona pojedynczo w eksponowanych miejscach ogrodu, w gruncie lub dużych pojemnikach. Cenna roślina osłonowa. Uwaga! Cała roślina jest silnie trująca.

Uprawa: Wysiew nasion w III pojedynczo lub po kilka do doniczek. Kiełkowanie w temp. 20 - 22oC. Przed wysiewem warto rośliny namoczyć przez dobę w ciepłej wodzie (skaryfikacja). Sadzenie na miejsce stałe w drugiej połowie V w odległości nawet do 100 cm.

 


Salvia splendens - szałwia błyszcząca

Pochodzenie: Brazylia, gdzie jest krzewinką i osiąga wysokość nawet do 150 cm!

Wysokość: 20 - 60 cm

Pędy i liście: Pędy drewniejące u nasady, kanciaste, sztywne, gęsto ulistnione. Liście jajowate, karbowane.

Kwiaty: O symetrii grzbiecistej, zebrane w długie gęste grona, najczęściej czerwone (najładniejsze i najchętniej sadzone), rzadziej różowe, fioletowe i białe.

Nasiona: Dość duże, owalne, ciemnobrązowe (350 - 400 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, osłonięte. Gleba żyzna, dobrze uprawiona, umiarkowanie wilgotna.

Zastosowanie: Podstawowa roślina kwietnikowa, doskonale też komponuje się z innymi gatunkami w pojemnikach. Niższe odmiany sadzi się jako obwódki.

Uprawa: Wysiew nasion w II-III do ciepłych szklarni. Kiełkowanie w temp. 20 - 25oC. Rozsada niechętnie się rozkrzewia, dlatego wskazane jest wykonanie zabiegu uszczykiwania.  Na miejsce stale sadzimy w V/VI w rozstawie 20cm x 20cm - 30cm x 40cm (w zależności od odmiany). Rośliny dobrze znoszą przesadzanie nawet w pełni kwitnienia.

 

 


Sanvitalia procumbens - sanwitalia rozesłana, polegnatka

Pochodzenie: Meksyk, Arizona, gdzie jest byliną

Wysokość: 10 - 15 cm

Pędy i liście: Pędy silnie rozkrzewione, owłosione, pokładające się. Liście drobne, bardzo liczne, jajowate.

Kwiaty: Koszyczki małe, dwubarwne - kwiaty rurkowe są ciemnobrązowe, a języczkowe żółte.

Nasiona: Jasnobrązowe, drobne (1000 - 1500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne. Gleba lekka, przepuszczalna, żyzna.

Zastosowanie: Kwietniki, obwódki, pojemniki (wtedy pędy zwisają), ogrody skalne. Cenna roślina okrywowa.

Uprawa: Wysiew nasion w III/IV do zimnego inspektu. Siewki źle znoszą przesadzanie, dlatego najlepiej jest wysiać nasiona do multiplatów, z których rozsada będzie wysadzana bezpośrednio do gruntu. Na miejsce stałe wysadza się w końcu V w rozstawie 25cm x 30cm.

 


Tagetes - aksamitka

Pochodzenie: Meksyk

Wysokość: 20 - 80 cm w zależności od gatunku i odmiany. Najwięcej wysokich odmian - Tagetes erecta, najniższe odmiany - Tagetes tenuifolia

Pędy i liście: Pędy puste w środku, gęsto ulistnione. Liście pierzastozłożone, silnie i bardzo specyficznie pachnące. Zapach ten odstrasza nicienie glebowe, krety, ślimaki.

Kwiaty: Koszyczki pojedyncze, półpełne lub pełne, przy czym odmiany wyłącznie pełne występują tylko u Tagetes erecta. Kwiaty zawsze w odcieniach barw ognia - żółte, pomarańczowe i czerwone. Kwiaty mogą być jednobarwne (u Tagetes erecta) lub dwubarwne (szczególnie dużo odmian u Tagetes patula).  Kwiaty języczkowe są aksamitne w dotyku, stąd nazwa rodzajowa. 

Nasiona: Płaskie, wydłużone, brunatne, zaopatrzone w aparat lotny, wielkość uzależniona od gatunku..

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ewentualnie lekko zacienione. Gleba przeciętna (niewielkie wymagania glebowe), słabo rosną i kwitną jedynie na glebach jałowych i bardzo suchych. Na zbyt duże dawki azotu reagują silnym osłabieniem kwitnienia.

Zastosowanie: Jeden z najważniejszych rodzajów roślina na kwietniki sezonowe, do pojemników, na obwódki, do tworzenia zestawień kolorystycznych, szczególnie z roślinami o kwiatach niebieskich i fioletowych. Wysokie odmiany z powodzeniem mogą być stosowane na kwiat cięty.

Uprawa: Wysiew nasion pod koniec III do półciepłego inspektu, gdzie kiełkują w temperaturze ok. 15oC. Siewki warto przepikować, gdyż otrzymamy wtedy silniejszą rozsadę. Wysadzamy do gruntu w drugiej połowie V w rozstawie uzależnionej od gatunku i odmiany (wysokie 30cm x 40cm, a niskie 20cm x 25cm). W V można też wysiewać nasiona aksamitek bezpośrednio do gruntu.

 

1. Tagetes erecta - aksamitka wyniosła

 

Wysokość: Do 80 cm (są też odmiany bardzo niskie o wysokości 15 - 30 cm z nieproporcjonalnie dużymi kwiatostanami)

Pędy i liście: Pędy długie, sztywne. Liście osadzone gęsto na łodydze, listki dość duże. Kwiaty: Koszyczki kwiatowe największe wśród aksamitek, osadzone pojedynczo na szczycie pędów, zawsze jednobarwne i głównie pełne.  

Nasiona: 250 - 300 sztuk/1g.

 

2. Tagetes patula - aksamitka rozpierzchła

 

Wysokość: 20 - 40 cm

Pędy i liście: Pędy silnie rozgałęzione przy samej ziemi. Liście gęsto ułożone na łodydze. Rośliny tworzą na kwietnikach zwarte, kopulaste kępy.

Kwiaty: Drobniejsze niż u Tagetes erecta, często dwubarwne.

Nasiona: 400 - 450 sztuk/1g.

 

3. Tagetes tenuifolia - aksamitka wąskolistna

 

Wysokość: 15 - 20 cm

Pędy i liście: Pędy delikatne, cienkie, silnie rozgałęziające się przy samej ziemi. Liście delikatne, najwęższe wśród aksamitek. Rośliny tworzą zwarte kępki.

Kwiaty: Bardzo drobne i bardzo liczne kwiatostany zebrane w baldachogrona. Kwiatostany pojedyncze, z pięcioma kwiatami języczkowymi.

Nasiona: 1200 sztuk/1g.

 

 


Thunbergia alata - tunbergia oskrzydlona, oczko Zuzanny, czarnooka Zuzanna

Pochodzenie: Afryka

Wysokość: 100 - 150 cm

Pędy i liście: Pnącze z pędami owijającymi się wokół podpory. Liście sercowate, miękko owłosione, osadzone na długich ogonkach.

Kwiaty: Stosunkowo duże, wyrastające w kątach liści, intensywnie żółte z bardzo wyrazistym, czarnym środkiem (oczkiem). Rzadziej spotyka się odmiany o płatkach białych lub pomarańczowych.

Nasiona:  Dość duże, okrągłe, czarne (40 - 50 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe. Gleba próchniczna, przepuszczalna, zasobna w wapń. Wymaga systematycznego nawadniania i nawożenia.

Zastosowanie: Do zazieleniania krat, ogrodzeń, tyczek, można uprawiać w gruncie lub w pojemnikach.

Uprawa: Wysiew nasion w III, kiełkowanie w  temp. 20 - 22oC. Do gruntu wysadzamy w drugiej połowie V, w odległościach co 50 cm.

 


Verbena hybrida - werbena ogrodowa, witułka

Pochodzenie: Mieszaniec wywodzący się od gatunków rosnących dziko w Ameryce Południowe, gdzie są bylinami.

Wysokość: 10 - 50 cm

Pędy i liście: Cała roślina szaro owłosiona. Pędy silnie rozgałęzione, pokładające się od dołu. U wielu odmian pędy są wiotkie i zwisające. Liście owalne, ząbkowane i karbowane, bardzo ozdobne.

Kwiaty: Drobne, zebrane w baldachowate kwiatostany ułożone na kształt wianuszka. Kwiaty 5-płatkowe, zrośnięte w rurkę, różnobarwne, najczęściej czerwone, różowe, liliowe, błękitne, białe, często z jaśniejszym oczkiem w środku.

Nasiona: Jasnobrązowe, pałeczkowate (300 - 500 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne lub półcieniste, ciepłe. Gleba żyzna, próchniczna, przepuszczalna. Nie znosi wilgotnego i zimnego lata.

Zastosowanie: Na kwietniki, do pojemników (szczególnie odmiany zwisające), odmiany wysokie na kwiat cięty.

Uprawa: Wysiew nasion w III. W celu rozkrzewienia główne pędy rozsady należy uszczykiwać. Wysadzanie na miejsce stałe w połowie V w rozstawie 15cm x 30cm lub 30cm x 30cm (w zależności od wysokości odmiany). Odmiany o długich zwisających pędach można też rozmnażać przez sadzonki pędowe wierzchołkowe. Sporządza się je wiosną z roślin matecznych przechowywanych przez zimę w chłodnych, widnych pomieszczeniach. Sadzonki ukorzeniają się w przeciągu 2-3 tygodni.

 


Zinnia elegans - cynia wytworna

Pochodzenie: Meksyk

Wysokość: 15 - 100 cm

Pędy i liście: Pędy widlasto rozgałęzione, szorstko owłosione, sztywne. Liście jajowate, siedzące (bezogonkowe), sztywne, szorstko owłosione

Kwiaty: Koszyczki osadzone pojedynczo na długich sztywnych szypułkach. Kwiatostany pojedyncze (rzadko) półpełne lub pełne (podział grup odmianowych podobny jak u astra chińskiego). Barwy bardzo zróżnicowane, najczęściej czerwone, fioletowe, żółte, białe.

Nasiona: Duże, spłaszczone, jasnobrązowe (120 - 200 sztuk/1g).

Wymagania: Stanowisko słoneczne, ciepłe i osłonięte. Gleba żyzna, średnio wilgotna, dobrze uprawiona.

Zastosowanie: Na kwiat cięty, na kwietnik, rabaty, odmiany niskie do pojemników i na obwódki.

Uprawa: Wysiew w III-IV do półciepłego inspektu, kiełkowanie w temp. ok. 20oC. Przy niezbyt gęstym wysiewie siewek nie trzeba pikować. Na miejsce stałe wysadzamy w połowie V w rozstawie 20cm x 30cm. Można też wysiać nasiona w V bezpośrednio do gruntu, ale rośliny będą znacznie później kwitły.

 


Galerie zdjęć
Słowniczek
Uprawa roślin  
Rozmnażanie roślin
Kalendarz ogrodnika
Ozdobna flora Polski
Ogrody botaniczne
Arboreta
Ogrody historyczne
Ochrona roślin
Nasadzenia ogrodowe
Ciekawostki
Rośliny od A do Z

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© 2010 Anna Musur. Design by Szablony.Maniak.Pl.